الشيخ المفيد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
43
الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى )
ادعاى مدعى است و دليل و برهان بر صحت گفتار طرف مقابل است و چون در اين مورد ديديم كه در صحت صدور اخبارى كه ما نقل كردهايم ، هر دو گروه اتفاق دارند ، ولى آنان اعتقادشان در معنى و شرح آن اخبار با ما متفاوت است و اين اختلاف نظر در معنى ، ميان ما و مخالفان ما وجود دارد ، نمىتوان اخبارى را كه ما در فضيلت على ( ع ) آوردهايم با اخبار آنان در مورد ديگران برابر و اين دو موضوع را يكسان دانست . انكار كردن خوارج و امويان ، فضل على عليه السلام را اگر مخالفان ما بگويند اخبارى را كه شما دربارهء عصمت على ( ع ) نقل مىكنيد - خوارج قبول ندارند و امويان هم آن اخبار را رد مىكنند ، با وجود روشن بودن گمراهى ايشان و انكارشان آنچه را كه ما روايت مىكنيم ، مىگوييم : انكار كردن ايشان اخبار ما را مانند انكار كردن ايشان اخبار شما راست و در اين مورد تفاوتى نيست و هيچيك از خردمندان ما و شما گفتههاى خوارج را قبول ندارند و خوارج را نمىتوان شايستهء نقل حديث و روايت دانست . آنان به اخبار و روايات اعتماد ندارند زيرا تمام امت مسلمان غير از خود را كافر مىشمرند و همهء فرقههاى مسلمانان را - در رواياتى كه نقل مىكنند - مورد تهمت قرار مىدهند و ظاهرا فقط به ظاهر قرآن اعتماد و اعتقاد دارند و همهء فرايضى را كه - به عقيدهء خودشان - منطبق با قرآن نباشد انكار مىكنند و كسانى كه اعتقاد و مذهب ايشان اين چنين است هيچگاه به آنچه كه مخالف آن باشد اعتقاد ندارند . اما در مورد امويان و طرفداران عثمان ، سبب انكار ايشان ، فضايل على ( ع ) را ، روشن و معروف است و آن حرص دربارهء نگهدارى حكومت و تعصب دربارهء پادشاهان و ستمگران قبيلهء خودشان است و از اين جهت نظير خوارج هستند و نمىتوان اعتراض آنان را در مورد اخبار نقل شده پذيرفت ، كه خود از عمل به اخبار و روايات دور و از فهم معانى آن عاجز بودند و عمل به اخبار و روايات را رها كرده بودند و خدا را شكر كه همگى منقرض شدهاند و نه تنها هيچ كس از آنان باقى نمانده است كه بتوان او را با فضايل على سنجيد بلكه از آنان هيچ دانشمندى هم باقى نمانده و هيچ عالمى نداشتهاند كه مخالفت او در مورد چيزى از احكام قابل نقل باشد . بنا بر اين اخبار مورد اعتماد ايشان هم نظير اخبار خوارج